పంచాంగం అంటే ఏమిటి? తెలుగు ఇంట్లో ఈ సంప్రదాయం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
ప్రతి ఉదయం తెలుగు ఇంట్లో "నేటి తిథి ఏమిటి?" అని అడగడం ఒక సంప్రదాయం. వందల సంవత్సరాల నాటి ఈ అలవాటు ఇప్పటికీ జీవంగా ఉంది — ముఖ్యంగా వివాహ ముహూర్తాలు, గృహప్రవేశాలు, నామకరణాలు, మరియు పూజల కోసం పంచాంగ విచారణ నిరంతరం జరుగుతూనే ఉంటుంది. తిరుపతి, భద్రాచలం, యాదాద్రి వంటి క్షేత్రాలలో ప్రతి ఉదయం పంచాంగ పఠనం చేస్తారు.
"పంచ" అంటే ఐదు, "అంగ" అంటే భాగం. ఈ ఐదు అంశాలు — తిథి, వారం, నక్షత్రం, యోగం, కరణం — కలిసి ఒక రోజు యొక్క ఖగోళ మరియు ఆధ్యాత్మిక స్వభావాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. LipiPad పంచాంగం Drik Ganitha పద్ధతిలో calculate అవుతుంది — ఇది AP మరియు Telangana లో అధికారికంగా అనుసరించే ఆధునిక ఖగోళ గణన పద్ధతి.
ఈ పేజీ మీద ఉన్న పంచాంగం ప్రతి రోజూ ఆటోమేటిక్గా నవీకరణ అవుతుంది. మీ device date తీసుకుని, browser లోనే Drik Ganitha formulas వాడి calculate చేస్తుంది. Server అవసరం లేదు, internet లేకపోయినా పని చేస్తుంది.
పంచాంగంలోని ఐదు అంగాల వివరణ
తిథి — చంద్రుడు సూర్యుని నుండి 12° దూరం ప్రయాణించిన కాలం. ఒక చంద్రమాసంలో 30 తిథులు (15 శుక్లపక్షం + 15 కృష్ణపక్షం). పాడ్యమి నుండి అమావాస్య వరకు.
వారం — ఆదివారం నుండి శనివారం వరకు ఏడు రోజులు. ప్రతి రోజూ ఒక గ్రహానికి చెందినది. ఆదివారం సూర్యుడు, సోమవారం చంద్రుడు, గురువారం గురువు, శుక్రవారం శుక్రుడు.
నక్షత్రం — చంద్రుడు ఆ రోజు ఉన్న ఆకాశ విభాగం. మొత్తం 27 నక్షత్రాలు. అశ్వని నుండి రేవతి వరకు. ప్రతి నక్షత్రం ఒక రోజు నుండి రోజున్నర పాటు ఉంటుంది.
యోగం — సూర్య మరియు చంద్రుల రేఖాంశాల మొత్తం 13°20' భాగాలుగా విభజించి లెక్కిస్తారు. 27 యోగాలు. కొన్ని శుభప్రదమైనవి, కొన్ని అశుభమైనవి.
కరణం — తిథిలో సగభాగం కరణం. ఒక్కో తిథిలో రెండు కరణాలు. మొత్తం 11 రకాలు. విష్టి (భద్ర) కరణం శుభకార్యాలకు పనికిరాదు.
రాహుకాలం గురించి తెలుసుకోవలసిన ముఖ్య విషయాలు
రాహుకాలం ప్రతి రోజూ సుమారు 90 నిమిషాలు ఉంటుంది. సూర్యోదయం నుండి సూర్యాస్తమయం వరకు 12 గంటలను 8 సమాన భాగాలుగా విభజించి, వాటిలో ఒక నిర్దిష్ట భాగాన్ని రాహుకాలంగా పరిగణిస్తారు. ఈ వారం రోజులకు వేరు వేరు క్రమంలో రాహుకాలం వస్తుంది. అందుకే "గురువారం మధ్యాహ్నం పనులు మొదలు పెట్టకూడదు" అని పెద్దలు చెప్తారు — ఆ రోజు రాహుకాలం 1:30 PM నుండి 3:00 PM మధ్య వస్తుంది కాబట్టి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అభిజిత్ ముహూర్తం మధ్యాహ్నం సూర్యుడు నడినెత్తికి వచ్చే సమయంలో సుమారు 24 నిమిషాలు ఉంటుంది. హైదరాబాద్కు సాధారణంగా 12:00 PM – 12:47 PM మధ్య వస్తుంది. ఈ సమయంలో మొదలుపెట్టిన పనులు విజయవంతం అవుతాయని నమ్ముతారు. శనివారం మాత్రం అభిజిత్ ముహూర్తం శుభంగా పరిగణించరు.
రాహుకాలం ప్రతి రోజూ వేరుగా ఉంటుంది. ఆదివారం సాయంత్రం వస్తే, సోమవారం ఉదయం వస్తుంది. పైన ఉన్న "రాహుకాలం" card లో ఈ రోజు exact సమయం చూడవచ్చు. Hyderabad sunrise 6:24 AM ని base గా తీసుకుని calculate చేస్తాం.
ఉగాది 2026 — మార్చి 19, 2026, గురువారం. ఈ రోజు నుండి పరాభవ నామ సంవత్సరం ప్రారంభమవుతుంది. 60 సంవత్సర చక్రంలో 17వ సంవత్సరం పరాభవ. విశ్వావసు సంవత్సరం మార్చి 19 తో ముగుస్తుంది.
వినాయక చవితి 2026 — సెప్టెంబర్ 14, 2026, సోమవారం. భాద్రపద శుక్ల చవితి రోజు. 10 రోజుల పండుగ సెప్టెంబర్ 14 నుండి సెప్టెంబర్ 24 వరకు.
విష్టి కరణాన్ని "భద్ర" అని కూడా అంటారు. ఇది అశుభ కరణంగా పరిగణిస్తారు. విష్టి కరణం ఉన్న సమయంలో వివాహం, గృహప్రవేశం, ప్రయాణం, కొత్త పని ప్రారంభించడం వంటివి చేయకూడదని శాస్త్రం చెప్తుంది. ఈ కరణం ప్రతి తిథిలో ఒకసారి వస్తుంది.
తెలుగు పంచాంగం Drik Ganitha పద్ధతి అనుసరిస్తుంది — ఇది ఆధునిక ఖగోళ శాస్త్రం ఆధారంగా calculate చేయబడుతుంది. తమిళ పంచాంగం Vakya పద్ధతి అనుసరిస్తుంది — ఇది 1,500 సంవత్సరాల నాటి Vararuchi సూత్రాల ఆధారంగా. ఈ తేడా వల్ల అప్పుడప్పుడు తిథిలో ఒక రోజు వ్యత్యాసం రావచ్చు.